Tin Tuc Onlines 365

Sau những ngày tăng liên tiếp hồi đầu tuần do lực đẩy mạnh khi Trung Quốc phá giá đồng nội tệ, giá vàng trong phiên cuối tuần đã có xu hướng hạ nhiệt.

Theo tin tức cập nhật giá vàng hôm nay, giá vàng vào thời điểm 7h40 ngày 16/8, Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) giao dịch vàng SJC bán lẻ khu vực Hà Nội ở mức mua vào 33,75 triệu đồng/lượng – bán ra 34,27 triệu đồng/lượng – tăng nhẹ 50.000đ so với mức giá 33,70 triệu đồng (mua vào) trong cùng thời điểm hôm qua ngày 15/8.

Tin nhanh tại Tập đoàn Doji, giá vàng SJC bán lẻ khu vực Hà Nội được niêm yết ở mức mua vào là 33,95 triệu đồng/lượng – bán ra 34,15 triệu đồng/lượng, cũng tăng nhẹ so với mốc 33,90 triệu đồng/lượng (mua vào) – 34,10 triệu đồng/lượng (bán ra) hôm qua.

Tại thị trường TPHCM, giá vàng SJC giao dịch quanh mốc 33,75 triệu đồng/lượng (mua vào) – 34,25 triệu đồng/lượng (bán ra).

Trong khi đó, giá vàng SJC giao dịch tại một số ngân hàng như Vietinbank Gold là 33,80 triệu đồng/lượng (mua vào) và 34,30 triệu đồng/lượng (bán ra); TPBank Gold là 33,95 triệu đồng/lượng (mua vào) và 34,15 triệu đồng/lượng (bán ra)

Trước đó, ngày 15/8, giá vàng SJC đã lao dốc sau chuỗi ngày tăng đột biến và tuột mốc 34 triệu đồng/lượng chiều mua vào.

Thực tế, giá tăng mạnh nhưng không khí mua bán không sôi động. Một đại diện cửa hàng vàng khẳng định nguyên nhân tăng giá không đến từ cung cầu vì lực mua của khách không tăng đáng kể, người bán còn ít hơn.

Giá vàng 15/8/2015 giao tháng 12 trên sàn Comex giảm 2,9 USD, tương đương 0,3% và giải quyết tại mức 1.112,70 USD/ounce. Còn giá vàng thế giới giao trên sàn Kitco thời điểm 6 giờ 30 phút sáng nay (theo giờ Việt Nam) đang duy trì mức 1.113,70 USD/ounce. Giá vàng tuần qua ghi nhận mức tăng 1,7%.

Động thái hạ giá Nhân dân tệ của Trung Quốc đang làm tăng bất ổn và rủi ro cho kinh tế toàn cầu và tất nhiên, vàng sẽ được hưởng lợi. Tuy nhiên, tình trạng này không thể kéo dài do nếu tiếp tục phá giá nội tệ, Trung Quốc sẽ khiến giá vàng trở nên đắt đỏ hơn với chính mình.

Theo Dân trí

Tràn ngập "quýt Sài Gòn"

Dọc theo những "sọt", quầy bán hoa quả tại các chợ hay vỉa hè, đâu đâu cũng thấy bán loại quýt nhỏ. Người tiêu dùng sẽ bị hấp dẫn bởi màu vàng óng, màu mỡ đẹp mắt của quýt hoặc cam. Khi được hỏi, một người bán hàng tại chợ nhà Xanh (Cầu Giấy, Hà Nội) niềm nở: "Quýt này là hàng Sài Gòn xịn đấy em. Ăn một lần là nhớ mãi, vừa ngọt lại không có hạt. Em mở hàng cho chị đi, chị lấy giá gốc 15.000 đồng/kg thôi…".

Chị Thuỷ (Nguyễn Khánh Toàn, Hà Nội) cho biết: "Ngày nào cũng làm vài cân. Bọn trẻ con nhà chị thích ăn quýt này hơn quýt to vì ngọt mà lại ít hạt. Chị toàn mua ở hàng này quen rồi nên chưa bao giờ lo hàng kém chất lượng".

Theo chân “đầu nậu” gom dầu thải

Một nguồn tin mà chúng tôi có được từ một người chuyên đi bỏ mối dầu ăn tại các khu chợ quê, các cửa hàng tạp hóa nhỏ lẻ và các điểm kinh doanh thực phẩm trên địa bàn Hà Nội, lại còn giật mình hơn khi biết được thứ dầu ăn này gây nguy hại đến sức khỏe và tính mạng con người đến mức nào mà lâu nay nó vẫn được bán trôi nổi trên thị trường.

Lân la hỏi chuyện, người phụ nữ nọ nói với chúng tôi rằng: “Đừng có tham rẻ mà mua phải thứ dầu ăn bẩn, độc đến chết người. Chỗ thân quen thì tôi mới nói thật vậy”. Thứ dầu ấy là dầu thải, dầu đã qua sử dụng được người dân thu gom về rồi tái chế đóng chai, bình, can và “phù phép” thành loại dầu có thương hiệu, uy tín trên thị trường.

Tìm về xã Dương Liễu, huyện Hoài Đức (Hà Nội), nơi đây từ lâu được người dân tứ phương mệnh danh là “xã công nghệ cao”. Nói như vậy bởi cả xã này có đến hơn 90% hộ dân chuyên sản xuất, kinh doanh các loại hàng hóa tiêu dùng nhưng hầu hết các mặt hàng tiêu dùng ở đây đều do từng hộ gia đình tự sản xuất, làm nhái, làm giả, kém chất lượng.

Thứ dầu ăn “siêu bẩn, siêu rẻ và siêu độc” ấy qua bàn tay của những con người vốn ít học nhưng lại nghiên cứu ra những “công nghệ”, chiêu trò ma mãnh để sản xuất dầu ăn bẩn. Sau nhiều lần liên hệ với gã “đầu nậu” tên Dân ở thôn 7 xã Dương Liễu - người chuyên đi thu gom, mua dầu ăn đã qua sử dụng, chúng tôi mới biết được đường đi, “vòng đời” của loại dầu ăn bẩn này.

Dân năm nay ngoài 40 tuổi, đã có 3 năm chuyên đi thu gom dầu đã qua sử dụng trên một số địa bàn của thành phố Hà Nội rồi về bán cho xưởng chế biến dầu ăn tư nhân ở xã Dương Liễu. Phải cải trang là “thương nhân” kinh doanh đang chuẩn bị mở đại lý để cung cấp dầu ăn, chúng tôi mới được Dân cho theo chân hành trình một ngày đi thu mua dầu ăn thải cùng gã.

Chiếc xe ba gác có gắn mác thương binh lăn bánh, trên xe xếp đầy các can nhựa, thùng phuy nhựa, Dân phóng theo Quốc lộ 32 về hướng trung tâm thành phố. Trong câu chuyện với chúng tôi, Dân tiết lộ, mỗi ngày anh thu gom khoảng 500 lít dầu ăn đã qua sử dụng từ các nhà hàng lớn rồi về giao cho lò chế biến dầu ăn của bà T ở Hoài Đức. Nhìn bộ dạng từ đầu đến chân, không cần giới thiệu cũng đủ biết anh ta làm nghề gì. Dân cao hứng nói: “Anh vừa làm, vừa chơi mỗi ngày trừ đi chi phí, trung bình cũng kiếm được tiền triệu chú em à”.

Dân ngược xuôi qua nhiều khu phố, nơi có các nhà hàng, quán nhậu, quán ăn lớn trên đường Lê Đức Thọ, Lê Quang Đạo, phố Nguyễn Phong Sắc… là mối quen mà Dân hay lui tới để gom dầu thải. Đến mỗi địa điểm, chiếc xe ba gác dừng lại thì ngay lập tức, nhân viên nhà hàng, quán nhậu khiêng những thùng dầu ăn đã qua sử dụng, đổ vào những bình chứa của Dân trên xe. Những can dầu thải với đủ các loại mùi, màu đến buồn nôn được chắt rót vào thùng lớn. Những chiếc thùng phuy nhựa, can nhựa hoen ố, đen kịt bởi những lớp dầu ăn và chất bẩn bám, tích tụ lại lâu ngày không được cọ rửa.

Để có được lượng dầu thải đáp ứng đủ cho lò tái chế dầu ăn, ngoài Dân ra còn có rất nhiều “đầu nậu” chuyên đi thu gom. Hầu khắp các nhà hàng, quán ăn trên địa bàn thành phố Hà Nội là mối quen nên nguồn dầu của họ không bao giờ thiếu. Ngoài ra, các “đầu nậu” thu gom dầu thải còn tìm đến các đám cưới để đặt mua thông qua những người thường xuyên đi tổ chức đám cưới. Khi “cháy” hàng thì ngay cả những mối nhỏ dầu thải của các bà rán bánh, bán hàng ăn tại các vỉa hè, cổng trường cũng được đội quân thu gom dầu vét cho bằng sạch.

Tôi ngỏ ý muốn làm ăn lớn, muốn lấy nguồn hàng dầu nhiều thì mới có lãi được, chúng tôi được Dân giới thiệu sang mối Giang “còi”. Giang là ông chủ thu gom dầu với số lượng lớn hơn, gã có hẳn hai chiếc xe bán tải chuyên dùng vào việc thu gom dầu thải và chở dầu từ lò tái chế để đi giao hàng cho các mối cần cung cấp dầu ăn với giá rẻ nhất ở Hà Nội này.

“Công nghệ” tái chế dầu thải thành dầu “xịn”

Khoảng hơn 12h, chiếc xe ba gác của Dân chuyển bánh chậm, lắc lư bởi những thùng phuy dầu ăn thải đã đầy. Phải thuyết phục mãi, Dân mới cho chúng tôi theo sát đến lò tái chế dầu ăn của bà T nằm lọt thỏm trong khu vực chợ Sấu của xã Dương Liễu.

Từ xa, để ý sẽ thấy một ống thông khói bằng sắt cao ngút lúc nào cũng nghi ngút khói bốc lên khét lẹt, khó thở bởi mùi chất đốt bằng cao su. Con đường nhỏ sâu hun hút chỉ đủ lối đi cho một chiếc xe tải nhỏ dẫn vào lò tái chế.

Tiếp cận với lò tái chế dầu ăn này, tận mắt thấy ngổn ngang những rác rưởi và mùi hôi thối xộc vào sống mũi đến buồn nôn. Vào giữa trưa, lò này có đến 7 công nhân đa phần là thanh niên, đang thay nhau vừa ăn cơm vừa gẩy lò nấu dầu. Bên trong, phía cuối góc xưởng, những đống can nhựa với đủ các loại tem mác của một số hãng, công ty dầu ăn có thương hiệu ở trong nước và cả ngoài nước được nhiều người chuyên dùng và biết đến.

Những chồng bao tải đựng bột màu trắng được chất cao cạnh bể pha chế dầu ăn. Bên ngoài bao bì có chứa chất bột màu trắng ấy là những hàng chữ Trung Quốc được in không rõ ràng. Ngay bên cạnh, những đống mỡ lợn, da lợn còn dính rất nhiều lông được đựng bằng những tấm bạt sơ sài để trên nền đất cát. Có lẽ, những thứ phụ phẩm của lợn kia cũng không nằm ngoài mục đích là sử dụng chúng góp phần vào việc tái chế, sản xuất ra thứ dầu ăn siêu bẩn này.

Thấy người lạ, đám nhân công nhìn chúng tôi với vẻ nghi ngờ, dè chừng. Những ánh mắt liên láo như muốn tấn công, đuổi chúng tôi ra khỏi lò nấu dầu. Quá trình tái chế dầu ăn nơi đây thật đơn giản. Các “đầu nậu” sau khi mang dầu về lò, dầu được để nguyên trong thùng phuy và các can nhựa.

Tại đây, dầu được đổ vào một bể chứa bằng inox chừng 500 lít, sau đó được đun sôi. Sau khi được đun sôi, gã thanh niên kéo chiếc ống dẫn bằng nhựa lấm lem bùn đất thọc vào chiếc bình chứa dầu và bơm dầu ra một bể chứa lộ thiên bên cạnh.

Tiếp đó, một thanh niên vác những tải bột màu trắng đổ vào bể chứa dầu, một thanh niên khác cầm cây tre dài chừng 5m khuấy đều trong bể chứa dầu nóng có màu vàng đục đang sôi sùng sục và bốc hơi ngùn ngụt để lượng bột đổ vào được tan đi. Trung bình, một bể chứa dầu dung tích 500 lít sẽ được pha chế với 2 bao tải chất bột màu trắng (mỗi bao 50kg).

Xong công đoạn ấy, họ lại đổ dầu thải vào bình inox gắn cố định trên bếp và bắt đầu nấu. Đợi chừng 30 phút sau, quan sát kỹ thì thấy màu sắc của dầu thay đổi nhanh chóng. Màu dầu từ vàng đục đã đổi sang màu vàng sánh, đặc và trong suốt như thứ dầu nguyên chất.

Trầm trồ thán phục thì được một nhân công nơi đây giải thích: “Chất bột trắng chính là chất tạo màu và làm sạch dầu thải, hàng được lấy từ Quảng Ninh là chủ yếu và xuất xứ từ Trung Quốc. Cặn bã, chất bẩn của dầu được “đánh” và lắng xuống phía dưới đáy bể”. Hoàn thành công đoạn pha chế, 4 thanh niên dùng gáo nhựa múc dầu từ bể chứa vào các can nhựa.

Cứ như thế, quy trình tái chế dầu ăn là thứ dầu thải được nấu lên, đem trộn lẫn với thứ hóa chất độc hại sẽ cho ra lò một loại dầu ăn mới mà chỉ có những người làm ra nó mới biết được đích xác. Số lượng dầu này sẽ được các lái buôn như anh Dân, Giang “còi” mua lại. Vậy số dầu bẩn đã qua tái chế cùng với thứ chất bột không rõ tác dụng và nguồn gốc, sau khi được xuất xưởng sẽ đi về đâu? Ai là người sử dụng chúng?

Dầu gì cũng có

Đang lúc chuyện trò mua bán thì bà T chủ lò xuất hiện. Nhìn qua, bà T không có dáng dấp của dân lưu manh lừa đảo, bởi bà xuất thân từ con nhà nông. Trải qua nhiều thứ nghề nên bà T dày dặn kinh nghiệm trong việc kinh doanh. Có lẽ chính vì thế mà bà chọn cái nghề tái chế dầu thải – nghề hốt bạc của thiên hạ mà “quên” đi đạo đức, lương tâm của một con người “sống chết mặc bay, tiền thầy bỏ túi”.

Thấy khách đến hỏi mua dầu, bà T mặt mừng như bắt được vàng. “Các chú thích lấy loại dầu nào cũng có, loại 1, loại 2, loại 3 và loại rẻ tiền nhất. Loại rẻ tiền nhất thì không đảm bảo chất lượng, loại này người ta ít dùng hơn” – bà T nhanh miệng. Chúng tôi phân vân loại 1, loại 2, loại 3 là như thế nào thì được bà T giải thích cặn kẽ. Loại 1 là dầu tốt nhất, “xịn” nhất. Loại này chẳng khác gì dầu bán trên thị trường hiện nay. Còn các loại khác thì chất lượng giảm dần.

Nói rồi bà T chỉ vào chỗ loại 3 và loại rẻ nhất “loại này mùa lạnh sẽ nhanh bị đông cứng, không nên lấy”. Lấy lý do đang đi tham khảo giá cả và tìm mối lái, chúng tôi rời khỏi lò tái chế dầu của bà T.

Theo người dân giới thiệu, chúng tôi tìm đến khu chợ Sấu tại một cửa hàng có gắn biển là Công ty Sản xuất & Thương mại TT. Đây là đại lý chuyên phân phối một số mặt hàng gia dụng lớn nhất có giá rẻ ở khu vực này, trong đó có dầu ăn không rõ nguồn gốc.

Bước vào đại lý, hàng chục can dầu ăn xếp ngay ngắn, hàng chục bịch dầu ăn được đựng trong túi bóng dày và đóng trong các thùng bìa các-tông, in nhãn hiệu của một công ty dầu ăn có tiếng ở Việt Nam. Tuy nhiên, trên các thùng các-tông không rõ chữ, không có ngày tháng sản xuất, hạn sử dụng và trụ sở của công ty sản xuất nó.

Phía trong góc tối, những can dầu ăn nhỏ hơn được xếp chồng lên nhau. Hỏi kỹ thì được chị kế toán tại đây giải thích mù mờ, kém hiểu biết nguồn gốc bởi thứ dầu ăn tái chế này “khoác áo” thương hiệu loại dầu ăn khác.

Mỗi can dầu ăn nhựa to 20kg tại đây được chị ta hét giá bán 430.000đồng. Tính ra một lít dầu ăn chỉ mới hơn 20.000đồng. Vậy có loại dầu nào nguyên chất có thương hiệu hiện nay đang bày bán trên thị trường, tại các chợ, siêu thị mà có giá rẻ đến như thế? Theo tìm hiểu của chúng tôi, một số loại dầu ăn thường có giá từ 45.000 - 50.000đồng/1lít.

Cũng theo chị này, đại lý của chị chỉ nhập loại dầu tốt nhất, còn loại kém chất lượng thì không nhập bởi ít người sử dụng. Dầu ăn được nhập, phân phối cho nhiều đại lý bán buôn bán lẻ trên địa bàn Hà Nội và các tỉnh lân cận như Bắc Ninh, Vĩnh Phúc và xuất với số lượng nhiều nhất là vào Nghệ An, Thanh Hóa…

Không chỉ có những loại dầu ăn đó, chúng tôi còn được chủ đại lý này giới thiệu một loại dầu ăn mang tên là “dầu cọ”, có xuất xứ từ Indonesia với bao bì và nhãn mác của sản phẩm không rõ ràng. Loại dầu này có màu vàng, sánh, bằng mắt thường không thể phát hiện được đâu là dầu thật, đâu là giả. Dầu này được ra giá cao hơn so với giá của loại dầu ăn đựng trong can và trong bịch bóng. Chị ta khuyên, nếu buôn bán thì nên mua loại dầu đựng ở can vì như thế sẽ lãi nhiều hơn.

Dầu bẩn “đầu độc” chúng ta như thế nào?

Dạo qua một số cổng trường như: Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Sư phạm cho đến các trường THCS, THPT… kể cả các trường mầm non đâu đâu cũng thấy mùi thơm hấp dẫn của món bánh khoai vàng rộm, xúc xích rán… Nhưng ít ai nghĩ rằng, những món ăn khoái khẩu kia lại được rán bởi loại dầu ăn tái chế không rõ nguồn gốc, siêu bẩn và cực kỳ độc hại.

Trở lại câu chuyện với những “đầu nậu” thu mua dầu thải, thì mới thấy rùng mình khi biết đường đi, “vòng đời luẩn quẩn” của dầu ăn. Nơi nào thu mua chúng, qua tái chế rồi sẽ bán chúng về chỗ cũ. Cứ như thế, họ sẽ tận dụng được tối đa công dụng cũng như khả năng tái chế của dầu ăn.

Dầu được thu gom ở các nhà hàng, quán nhậu, sau khi được tái chế, dầu sẽ được các thương lái bỏ mối cho các nhà hàng có nhu cầu. Điều dễ thấy nhất là dầu ăn được những người bán hàng ăn có quy mô bé như bán bánh khoai, bánh xèo, xúc xích, bán mỳ trứng… sử dụng.

Một người quen chuyên bán bánh khoai tại cổng Trường đại học Thương mại tiết lộ với tôi: Gần đây, trên thị trường xuất hiện loại dầu ăn bán rất chạy nó có thể chiên đi chiên lại nhiều lần mà vẫn không bị ngả màu hay bốc mùi hôi thối.

Làm như thế người kinh doanh có lãi được nhiều hơn. Trong vai một khách hàng đi mua dầu rẻ về kinh doanh quán ăn, dạo qua khu chợ Đồng Xuân, chợ Cầu Diễn hỏi thăm mua dầu ăn “siêu” rẻ không hề khó khăn. Dầu ăn được các chủ ki-ốt đóng vào các can nhựa nhỏ để bán cho người dân. Tại chợ Đồng Xuân, một can dầu ăn nhựa 1,5 lít nhưng bà chủ quán chỉ bán với giá 35.000 đồng. Còn tại chợ Cầu Diễn chỉ với 30.000đồng vẫn với can dầu ăn đó.

Dầu ăn tái chế không chỉ được sử dụng quay vòng mà khi đã quá đát không thể tái chế thêm được nữa thì cũng được người ta dùng để sản xuất trong thực phẩm. Quá trình điều tra quy trình tái chế dầu ăn bẩn, chúng tôi lạc vào một cơ sở sản xuất bánh kem xốp tư nhân ở xã Dương Liễu nên vô tình biết thêm được nhiều điều bí mật kinh hoàng nữa khi sử dụng loại dầu ăn này.

Anh G chủ hộ sản xuất bánh kem cho biết: Quá trình sản xuất bánh kem xốp cũng phải sử dụng đến một lượng dầu ăn lớn. Một gói bánh kem xốp gia đình anh G làm ra bán tại nhà chỉ với 5.000đồng. Ít ai biết rằng, những gói bánh kem xốp cũng được người ta sử dụng dầu ăn tái chế. G phân trần, làm bánh kem xốp mà sử dụng dầu ăn tốt, đắt tiền thì lấy đâu ra lãi.

Tại nhà anh G có hàng chục vỏ can đựng dầu tái chế dán nhãn mác của thương hiệu dầu ăn khác. Đấy là số lượng dầu ăn siêu bẩn qua tái chế được khách hàng ở Quảng Ninh nhờ anh G lấy trực tiếp từ lò tái chế dầu bà T.

Anh G tiết lộ thêm, không riêng gì bánh kem xốp mà ngay đến làm kem, làm bắp rang bơ… cũng phải sử dụng dầu ăn.

Dầu ăn bẩn, độc bán trôi nổi trên thị trường hiện nay đang khiến người dân vô cùng hoang mang và lo lắng bởi họ có thể bị đầu độc bất cứ lúc nào nếu ai không may mắn mua phải. Khi được hỏi về vấn đề sức khỏe có liên quan đến dầu ăn tái chế không rõ nguồn gốc.

Trao đổi với PGS. TS Nguyễn Duy Thịnh, giảng viên Đại học Bách khoa Hà Nội, ông Thịnh khuyến cáo: Người dân không nên sử dụng dầu ăn tái chế đã qua sử dụng nhiều lần. Vì dầu ăn đã qua sử dụng được thương lái tái chế bằng cách lọc các chất cặn bã đi rồi tiếp tục đóng vào bình, chai và tuồn ra thị trường.

Người ta có thể dùng than hoạt tính để lọc, làm sạch dầu hoặc dùng một số hóa chất. Trong quá trình đun nấu, tinh chế dầu ăn rất dễ bị ôxy hóa các axít không no. Nếu đun ở nhiệt độ cao nhiều lần sẽ xảy ra các phản ứng tạo ra những chất như phosphor, lưu huỳnh và chất acorolein…sẽ rất độc hại khi chúng ta ăn phải. Những chất này cực độc, đặc biệt rất nguy hiểm và có khả năng gây ung thư.

Hiện nay, trên thị trường những chất này có mì ăn liền nếu chiên đi chiên lại nhiều lần thì nó càng sản sinh ra nhiều hơn. Ở các vùng nông thôn xuất hiện rất nhiều dầu tái chế được bán với giá giá thành rẻ, phù hợp với túi tiền của người dân. Ông Thịnh còn khuyến cáo người dân cảnh giác với các món chiên, rán được bán ở các vỉa hè, chợ quê, chợ nhỏ vì rất dễ gặp các thực phẩm rẻ tiền chế biến từ dầu ăn tái chế.

Người ta còn pha chế cả các loại dầu nguyên liệu vốn không được dùng trong thực phẩm như dầu lanh, dầu cọ… (thường chỉ dùng trong công nghiệp sản xuất sơn) có giá thành rẻ hơn nhiều so với dầu thực vật. Khi pha những loại dầu này vào dầu ăn sẽ làm hạn chế sự đổi màu của dầu khi sử dụng. Loại này có tác hại đối với sức khỏe con người. Như vậy, xã hội đang dấy lên một hồi chuông cảnh báo hiện nay trên thị trường đã và đang xuất hiện, tồn tại thứ dầu thải qua tái chế có thể tiềm ẩn những mầm mống bệnh tật.

Đại diện Chi cục bảo vệ thực vật thừa nhận: “Đúng là có việc đó. Các loại quả, đặc biệt là chuối và đu đủ là những loại quả thông thường rất phổ biến, được người dân tiêu thụ nhiều và cần được quan tâm.

Chúng tôi cũng đã từng phát hiện vài vụ dùng hóa chất phun tẩm cho chuối và đu đủ chín đẹp, nhưng đó là những hóa chất không tên tuổi, labo của chúng ta chưa phát hiện ra được là chất gì"

Hà Nội hiện đang thí điểm hình thành thương hiệu chuối và đu đủ an toàn tại 2 khu vực, dấm bằng cách truyền thống là cho vào chum, sau đó thắp hương làm chín. Những loại quả này sẽ được dán đai niêm phong theo thiết kế.

Ngoài chuối, Hà Nội cũng đang làm thương hiệu chè an toàn của Hà Nội, đó là chè Huy Quý ở Bắc Sơn. Hiện sản xuất nông nghiệp ở Hà Nội chỉ đáp ứng được khoảng 60%, trong số đó chỉ có khoảng 30% là rau an toàn.
Toàn thành phố có 58 cửa hàng, điểm bán rau an toàn được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh, sản lượng tiêu thụ trung bình từ 50 – 120kg/cửa hàng/ngày. Bên cạnh đó, còn có 35 siêu thị đang tiêu thụ rau an toàn, sản lượng tiêu thụ trung bình từ 80 – 200kg/siêu thị/ngày.

Sữa đậu pha nước lã

Trong vai người làm thuê tại xưởng làm đậu phụ trong khu chợ trên đường Hoàng Văn Thái (Thanh Xuân, Hà Nội) tôi được “mục sở thị” quy trình làm đậu, nước đậu bẩn bán ra thị trường.

Ngày làm thuê đầu tiên, tôi được ông chủ phân công nhiệm vụ rửa đậu nguyên liệu.

Theo hướng dẫn của ông chủ, tôi thực hiện việc ngâm, rửa đổ và xay đậu đến khi nhuyễn ra rồi đem bỏ vào nồi to nấu với độ lửa vừa cháy đều, không được để lửa cháy quá to hoặc quá nhỏ sẽ ảnh hưởng đến chất lượng đậu và nước đậu.

Một công đoạn tạo ra sự "thành công" của mẻ nước đậu là việc pha chế tỉ lệ nước chua vào phần nước đậu đang nấu.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, nước chua được pha chế từ nước tinh chanh. Vì công đoạn pha chế khá khó và tốn thời gian đến cả ngày và phải mất 3 ngày nữa mới hoàn tất công đoạn lên men nước chua nên dân làm đậu thường làm nước chua nhiều để dùng dần trong một tháng.

Theo hướng dẫn của ông chủ, tôi đem 15 lít nước chua pha đều vào 20kg đậu tương đã xay nhuyễn rồi đưa lên bếp nấu, khi pha chế nước chua đổ thêm hai đến ba chậu nước lã vào.

Theo quan sát của tôi, trong quá trình nấu nước để lấy nước đậu bán với giá 3.000 – 4.000 đồng/gói nhỏ, ngoài việc đổ thêm hai đến ba chậu nước cho nhiều nước còn có việc bỏ thêm một phần ba số bã đậu trong mẻ trước để tạo độ sánh trong nước đậu.

Nếu như trước đây, bã đậu được sử dụng làm thức ăn cho lợn thì nay vì chạy theo lợi nhuận mà một số cơ sở làm đậu pha thêm bã đậu vào cho tăng lượng thành phẩm.

Tuy nhiên, để hoàn tất việc làm nước đậu, tôi được chỉ dẫn phải pha một loại dung dịch không rõ nguồn gốc sau khi nước đậu nấu được để nguội hoàn toàn.

Theo quan sát của tôi, chai hóa chất pha ở công đoạn cuối làm nước đậu có mùi hăng vì thế ông chủ dặn kĩ chỉ đổ vào khi nước đậu thật nguội để không gây mùi.

Ngoài ra, tôi chỉ được thấy phần chữ 3ml viết ngoài ống hóa chất đó, còn nguồn gốc, hạn dùng, công dụng thì không thể biết được vì hỏi thì ông chủ làm lơ đi chỗ khác.




Theo quan sát của chúng tôi, dưới sàn nhà tung tóe bã đậu, nước và một thùng rác khá to để bên cạnh bốc mùi, nhưng khách vẫn đông, tấp nập chủ yếu là đến mua nước đậu, vì nước đậu nành rất mát và tốt cho sức khỏe nên bán rất chạy.

Tính ra một gói nước đậu 3.000 đồng đã lãi hơn 2.000 đồng rồi, so với đậu phụ đóng bìa thì 10 bìa đậu chưa chắc đã lãi được 10.000 đồng, nếu trừ hao hụt thì chẳng còn bao nhiêu.

Kết thúc ngày đầu làm việc mệt mỏi, tôi cũng thu thập được kha khá bí quyết sản xuất.

Không cho con cái, người thân ăn

Những ngày sau đó, tôi đều làm công việc lặp đi, lặp lại như thế để chế biến sữa đậu nành. Tuy nhiên, tuyệt nhiên không thể tìm ra thứ thuốc hóa học có vỏ ngoài ghi 3ml là loại hóa chất gì, tác hại của nó ra sao với người dùng nhiều.

Song có một điều tôi luôn lấy làm lạ, trong những ngày "thực tập" tại cơ sở làm đậu này là gia đình gia chủ không ăn các món đậu trong bữa cơm, hay uống nước đậu đã pha chế.

Trong lúc nghỉ ngơi của buổi làm việc, tôi có lân la hỏi mẹ của chủ cơ sở làm nước đậu này thì được bà chia sẻ.

Sở dĩ gia đình không ăn đậu tùy tiện là vì quá trình làm đậu khá mất vệ sinh (cho nước lã, chế biến bẩn, máy xay hoen gỉ thép, phần gỗ làm bàn mục nát...), và ngoài ra cũng có cho thêm một số loại thuốc "bí truyền" để đậu tươi ngon.

"Nếu khi nào gia đình muốn ăn, sẽ làm riêng một mẻ cuối nguyên chất", bà mẹ của chủ cơ sở cho biết.

Theo quan sát dụng cụ sản xuất đậu phụ miếng và nước đậu của cơ sở này, tôi nhận thấy, chiếc máy xay đậu đã hoen gỉ lắm rồi, tính ra thì tuổi thọ của nó cũng phải đến 50 năm có thừa.

Được biết, máy làm nước đậu chủ yếu xuất xứ từ Việt Nam, có giá từ 1 - 3 triệu đồng/chiếc; máy xay, và máy vắt cũng vậy. Tuy nhiên nếu nhà nào chưa đủ kinh phí hay chưa muốn mua thì có thể vắt nước bằng cách cho cho vào nồi rồi lấy hòn đá to chận lên đợi khoảng 20 phút sau cho đậu khô kiệt nước thì nhấc hòn đá ra trở đầu.

Vài năm trước, người dân ưu tiên dùng máy do Việt Nam sản xuất, nhưng những năm gần đây xuất hiện loại máy rẻ do Trung Quốc sản xuất.

Ưu điểm của loại máy giá rẻ này là có thể làm được những bìa đậu nhỏ hợp với tâm lý, thị hiếu của tầng lớp sinh viên, người lao động. Làm bìa đậu loại nhỏ theo kiểu này ai muốn ăn bao nhiêu thì ăn, không lo phải mua quá nhiều về ăn không hết lãng phí, vì đậu chỉ để được từ sáng đến chiều. Vì vậy, nhiều hộ đã chuyển sang dùng loại máy mới của Trung Quốc.

- Xin ông cho biết kết quả phân tích bước đầu mẫu túi dịch lỏng trong áo ngực Trung Quốc?

- Các mẫu chúng tôi nhận được có nhãn hiệu Mengnaeroi với hai loại là màu đỏ và màu đen. Mỗi bên áo ngực đều có dung dịch trong suốt khoảng 7ml và ba viên chất rắn màu trắng, mỗi viên có đường kính khoảng 0, 75 mm. Thành phần của chất rắn màu trắng được phân tích và xác định là một loại nhựa tổng hợp polystyren, trên thị trường thường gọi là nhựa PS. Còn thành phần dung dịch màu trong suốt được xác định là dầu khoáng (mineral oil), một loại dầu có nguồn gốc từ dầu mỏ. Các xác định này của chúng tôi trùng với công bố tại Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Khu vực II ở thành phố Đà Nẵng.

- Chúng có nguy hại cho sức khỏe người dùng hay không?

- Không đơn giản vậy, dù kết luận cuối cùng sẽ thuộc về ngành y tế. Dầu khoáng là hỗn hợp của các hydro carbon. Thứ nhìn bề ngoài nom cũng giống silicon này (không màu, không mùi, không vị) thực ra không phải vô hại. Đã có tài liệu cho biết dầu khoáng tạo một lớp mỏng không thấm nước, làm giảm khả năng đào thải chất độc. Khi vào cơ thể, nó đọng lại ở gan và lấy đi hầu hết các vitamin trong gan. Nhiều nghiên cứu cho thấy nó giảm chức năng phổi, gây một số dạng viêm phổi. Vì thế, nó bị cấm dùng trong lĩnh vực dược.

Với da, cũng theo các tài liệu nước ngoài, dầu khoáng tạo một lớp màng mỏng không thấm ướt trên da, phần nào làm da mịn và đầy đặn. Nhưng điều đó đồng nghĩa với việc da không thực hiện được chức năng thải độc qua lỗ chân lông hay đường mồ hôi và như vậy không tốt cho da.

- Các ông có tìm thấy cái gì khác ngoài dầu khoáng?

- Đây thực sự là một phát hiện quan trọng và thú vị của đợt nghiên cứu đột xuất này. Trong mẫu dầu khoáng mà chúng tôi phân tích, đáng chú ý, có thành phần polycyclic aromantic hydrocarbon (PAH) thông qua kết quả phân tích bằng sắc ký khí khối phổ. Không chỉ gây cảm giác ngứa, các tài liệu nước ngoài đã chứng minh nó có khả năng gây ung thư cao, cũng như gây rối loạn nội tiết.

- Vậy PAH từ đầu ra? Có phải do nhà sản xuất trộn vào dung dịch dầu khoáng?

- Tôi không nghĩ đến khả năng này. Tôi cho rằng, PAH vốn là một sản phẩm có trong dầu khoáng. Vì đặc tính độc hại của PAH cho sức khỏe, hàm lượng của nó trong dầu khoáng được kiểm soát rất nghiêm ngặt bởi các tiêu chuẩn quốc tế về y tế và thực phẩm.

- Thành phần trong mẫu dầu khoáng mà các ông nghiên cứu là bao nhiêu, liệu đã đến ngưỡng gây hại cho người dùng nếu có tiếp xúc?

- Chúng tôi mới dừng ở phát hiện định tính chứ chưa nghiên cứu định lượng. Để lượng hóa các chất PAH trong dung dịch dầu khoáng, cần có thời gian. Nhưng, như tôi vừa nói qua ở trên, dù chưa xác định chính xác hàm lượng, bản thân hàm lượng cho phép theo tiêu chuẩn quốc tế cũng vô cùng thấp.

- Các viên đá và dung dịch dầu khoáng có thể được sản xuất tại đâu? Có thể chế tạo các loại hóa chất ấy ở Việt Nam?

- Viên đá là nhựa nhiệt dẻo polystyerene (PS) tạo thành từ phản ứng trùng hợp styerene. PS là nhựa cứng, không mùi vị, không màu nhưng dễ tạo màu, hình thức đẹp, dễ gia công bằng phương pháp ép và ép phun, được dùng rất phổ biến trong sản xuất đồ dùng sinh hoạt. VN hoàn toàn có thể chế tạo được hạt nhựa PS. Còn dầu khoáng cũng tương đối phổ biến ở VN, giá thành không cao lắm.

- Theo ông, các viên đá và dung dịch ấy được đưa vào áo ngực để làm gì?

- Tôi nghĩ có thể dùng để massage ngực. Tuy nhiên, tôi xin lưu ý lại, đây chỉ là một đối tượng mẫu mà chúng tôi nhận được. Thực tế có thể có nhiều loại khác nhau và cần có thời gian cũng như nhân lực của nhiều ngành khác phối hợp tìm hiểu. Để đánh giá một cách toàn diện, ngoài các dung dịch và hạt nhựa, cần có nghiên cứu cụ thể và sâu hơn về các loại vải xem chúng có tẩm các hóa chất gây dị ứng nào không như formol, phẩm nhuộm...

- Theo ông, cần ứng xử với phát hiện ở Viện Hóa học như thế nào?

- Cần hết sức thận trọng, không nên vội vàng quy chụp khi cỡ mẫu nghiên cứu chưa đủ lớn. Tôi muốn mọi người ứng xử với các phát hiện ở Viện Hóa học một cách bình tĩnh và có lý trí. Xin lưu ý bản thân nhãn hàng hóa có nói rõ trong áo nịt ngực có thành phần dung dịch và các hạt nhựa. Vấn đề là tại sao các dung dịch ấy được dùng, tại sao lại dùng dung dịch có chứa PAH, và hàm lượng PAH đã đủ gây hại cho người dùng chưa, thì cần không chỉ nghiên cứu ở các phòng thí nghiệm Việt Nam mà phải phối hợp với phía Trung Quốc.

Cách đây mấy năm, một đồng nghiệp thuộc Văn phòng Công nhận Chất lượng (Bộ KH& CN) nhờ chúng tôi kiểm định chất lượng một loại son bôi môi xem loại màu (pigment) trong đó có thành phần chì hay không. Tôi rất ngạc nhiên, hỏi tại sao đàn ông lại quan tâm đến sản phẩm phụ nữ. Đồng nghiệp đó trả lời có tới một nửa son mà phụ nữ dùng là đi vào miệng đàn ông. Cho nên, nếu son môi độc hại thì không chỉ giới hạn ở phái đẹp.

Tương tự như vậy, hy vọng mọi người sẽ hiểu đây không chỉ là câu chuyện áo nịt ngực phụ nữ nữa. Nó còn là vấn đề an toàn cho người tiêu dùng nói chung và, xin nói thẳng, cho cả nam giới (cười).

Sau khi các phương tiện thông tin đại chúng đồng loạt đưa thông tin về việc phát hiện áo nịt ngực có chứa chất lạ tại nhiều tỉnh thành,ngày 31/10,Chi cục QLTT Thanh Hóa đã ban hành công văn số 625 chỉ đạo lực lượng toàn Chi cục tăng cường kiểm tra,kiểm soát sản phẩm áo ngực có nguồn gốc xuất xứ từ Trung Quốc trên khắp địa bàn tỉnh. Đội QLTT số 1 của tỉnh đã tiến hành đồng loạt kiểm tra các cơ sở kinh doanh mặt hàng áo nịt ngực trên toàn địa bàn TP Thanh Hóa,phát hiện và thu giữ 3.000 chiếc áo ngực có xuất xứ từ Trung Quốc. Điều đáng nói,các chủ cửa hàng kinh doanh loại áo nịt ngực này đều không xuất trình được hóa đơn chứng từ.

Được biết,trong số 3.000 chiếc áo nịt ngực bị Đội QLTT số 1 Thanh Hóa phát hiện,thu giữ nói trên,có hơn 1.000 chiếc có chứa chất lạ. Ngày 2/11,ông Hà Đình Hiền,Đội trưởng Đội QLTT số 1 cho biết: “ Sau khi có văn bản chỉ đạo của Chi cục QLTT Thanh Hóa,chúng tôi đã thành lập 3 tổ công tác để tiến hành kiểm tra theo quy trình: Tổ trinh sát nắm bắt,theo dõi các cửa hàng có kinh doanh mặt hàng áo nịt ngực phụ nữ trên địa bàn TP Thanh Hóa,thuộc quyền quản lý của Đội. Sau khi nắm bắt,Tổ trinh sát sẽ báo lại với Đội để tiến hành kiểm tra. Trong 3000 chiếc áo nịt ngực phụ nữ được chúng tôi phát hiện,thu giữ thì đều do Trung Quốc sản xuất,trong đó hơn 1000 chiếc có chứa chất lạ.

Trao đổi với PV Báo GĐ&XH,một số chủ cửa hàng kinh doanh mặt hàng áo nịt ngực bị phát hiện có chứa chất lạ tại TP Thanh Hóa cho hay,mặt hàng đó được họ mua từ những người lạ mặt đến tiếp thị trực tiếp tại cửa hàng. Phía khách hàng,chị Lê Thị Thơ,trú tại huyện Triệu Sơn (Thanh Hóa) cho biết: “Trước thông tin áo ngực phụ nữ có chất lạ,tôi đã kiểm tra và phát hiện áo ngực của mình cũng như vậy khiến tôi rất lo lắng. Mong sao các ngành chức năng sớm có câu trả lời và có những biện pháp mạnh để những người tiêu dùng như chúng tôi khỏi tiền mất,tật mang”.

“Quan điểm chỉ đạo của Chi cục là kiên quyết bảo vệ quyền lợi,sức khỏe đối với người tiêu dùng. Qua kiểm tra,một số đơn vị báo cáo về có phát hiện sản phẩm áo ngực chứa chất lạ. Chúng tôi đang tiến hành lấy mẫu đi kiểm định để có kết luận về sản phẩm này trong thời gian sớm nhất,nhằm kịp thời ngăn chặn,tránh những hậu quả xấu có thể xảy ra cho nhân dân”.

Phát hiện thêm loại chứa chất lạ đổi màu

Trao đổi với báo chí,ông Hà Đình Hiền cho biết sau khi thu giữ,lực lượng QLTT đã tiến hành cắt một số áo ngực này ra để kiểm tra. “Qua quan sát thấy rằng,chất lạ có ở bên trong một số áo nịt ngực được cắt ra gồm có 3 loại khác nhau,cụ thể: Một loại là dung dịch không màu,đựng trong túi hình trái xoan;Loại thứ hai có dạng viên màu trắng;Loại thứ ba có dạng viên màu vàng đục. Loại chất lạ dạng viên màu trắng và dạng dung dịch,khi đem xát vào tay,một lát sau thấy có biểu hiện ngứa rát,đỏ ửg da. Còn loại dạng viên màu vàng đục khi bóc ra khỏi túi,thì biến thành màu đen. Chúng tôi đem viên màu đen này đựng vào khay sắt thì có biểu hiện hút sắt như nam châm”.

Ngay sau đó,QLTT Thanh Hóa đã lấy mẫu và gửi đến Trung tâm kiểm nghiệm của Sở Y tế Thanh Hóa. Lãnh đạo Đội QLTT số 1 cũng cho hay chờ khi có kết quả kiểm nghiệm,sẽ có phương án xử lý số áo nịt ngực có chứa chất lạ nói trên. Còn với số áo nịt ngực không chứa chất lạ có nguồn gốc sản xuất từ Trung Quốc bị thu giữ vì không có giấy tờ chứng từ,sẽ tiến hành xử lý theo quy định. “Tuy chưa có kết quả cụ thể về loại chất lạ này,nhưng chúng tôi cho rằng người dân không nên dùng loại áo nịt ngực đó”,vị lãnh đạo này khuyến cáo.

Ông Trần Văn Tâm,Chi cục trưởng Chi cục QLTT Thanh Hóa khẳng định sẽ phối hợp cùng đơn vị liên quan tiến hành kiểm tra đồng loạt cơ sở kinh doanh áo ngực trên địa bàn toàn tỉnh.

Những năm trước, các loại trái cây thường được ủ chín bằng phương pháp thủ công như ủ bằng rơm, lúa… Cách làm này nay đã dần đi vào “quên lãng”, thay vào đó người ta sử dụng một loại hóa chất đang bán trôi nổi trên thị trường.


Chín vàng sau một đêm
 

Ngày trước, tôi thường thắc mắc với một số người bạn ở huyện Đức Linh (tỉnh Bình Thuận), là những chủ vựa mít ở huyện này, sao ủ mít giỏi thế? Một vựa mít đủ các loại, trái già có, trái non có nhưng trái nào cũng được ủ chín sau khi chủ vựa thu gom từ các hộ trồng mít về. Câu hỏi này mới đây đã được sáng tỏ: các thực phẩm hiện nay đều chín nhờ hóa chất.


Chúng tôi đã có cuộc đi thực tế ở thị trấn Đức Tài, huyện Đức Linh, là vùng trồng mít nhiều nhất tỉnh. Qua thăm dò được biết ở thị trấn Đức Tài có một cửa hàng vật tư nông nghiệp bán kèm hóa chất này nhưng không phải ai cũng mua được, chỉ có người quen thường mua thì chủ cửa hàng mới bán.


Tuy chưa đến vụ mít nhưng anh T. - người mà chúng tôi nhờ mua dùm - đến cửa hàng này mua chai hóa chất ủ trái cây chín vàng không gặp trở ngại gì vì lúc nào cửa hàng cũng có. Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, chai hóa chất không chỉ ủ mít mà có thể sử dụng ủ đủ thứ loại trái cây như: chuối, xoài, rầu riêng, sapôchê (hồng xiêm), nho, cà phê, chôm chôm, măng cụt, bơ… Công dụng của sản phẩm này được quảng cáo là làm cho trái cây chín nhanh, chín đều, chín đồng loạt và có màu sắc đẹp hơn so với chín tự nhiên hoặc ủ theo cách thủ công.


Anh Đ. - một người đã có nhiều năm làm nghề buôn mít ở thị trấn Đức Tài - tiết lộ, bí quyết làm cho mít, sầu riêng chín nhanh, múi mít, sầu riêng có màu vàng bóng cực bắt mắt đó là pha một lượng hóa chất này với nước ở mức độ nhất định, sau đó dùng vật nhọn đâm thủng cuống và bơm trực tiếp vào cuống mít hoặc sầu riêng. Chỉ qua ngày hôm sau trái cây sẽ chín đồng loạt 10 trái như 10.


Đối với chuối và xoài thì pha 10 - 25 ml (nếu muốn chín nhanh thì pha đậm hơn) cho 1 lít nước sau đó nhúng chuối hoặc xoài vào dung dịch đã pha với nước, khoảng 3 đến 5 phút vớt ra để khô, sau đó ủ qua đêm trái sẽ chín vàng. Đối với các loại trái cây khác cũng pha như trên nhưng phun sương cũng sẽ chín vàng tương tự.


Không người tiêu dùng nào có thể biết được trái đã “tẩm” hóa chất để trái cây chín vàng bắt mắt. Nhiều loại trái cây đang được các thương lái, chủ vựa thúc chín, làm đẹp và kéo dài “tuổi thọ” cũng bằng hóa chất này. Việc sử dụng hóa chất để ép chín và bảo quản trái cây khiến người ăn có nguy cơ ngộ độc rất cao.


Anh Đ. còn tiết lộ một loại hóa chất khác giống như viên thuốc, to bằng đồng tiền xu. Loại hóa chất này làm cho bắp chuối to hơn bình thường. Một viên hóa chất này pha với nước rồi phun trực tiếp vào bắp chuối trên cây, sau đó dùng rơm bó lại bằng túi nylon, vài ngày sau bắp chuối từ 2 kg có thể to lên 5 kg. Mỗi gói chỉ có giá 15.000 đồng nhưng phun được 10 bắp chuối. Hai loại hóa chất này hiện đang được sử dụng rất nhiều ở huyện Đức Linh.


Nhiều nông dân còn gọi hóa chất để làm bắp chuối to hơn bình thường là viên độc GA4, loại này bên dưới nhãn hiệu ProGibb T98 có một dòng chữ Gibberellic Acid 1g.96%. Tên của nhà sản xuất được ghi trên vỏ bao bì là “BIOCHEMICAL PRODUCTS”. Thành phần của thuốc được in “GA4 - A7 + 6BA”.

 
Những hóa chất cực độc


Loại hóa chất dùng ép trái cây chín nhanh ngoài vỏ chai ghi do Công ty TNHH sinh học HPH, ở thành phố Hồ Chí Minh sản xuất. Dung dịch trong chai có thể tích 0,5 lít, có dạng lỏng sệt, màu vàng như dầu ăn, mùi rất khó chịu. Trong thành phần của chai hóa chất này ghi là được sản xuất từ chất Ethephon (là chất dùng để kích thích mủ cao su).


Trong danh mục thuốc bảo vệ thực vật được Bộ NN&PTNT cho phép sử dụng dùng Ethephon để kích thích cây cao su và chỉ có 12 công ty đăng ký, không có tên Công ty HPH hay Viện Sinh học nhiệt đới. Đặc biệt, hóa chất này cũng không có trong danh mục phụ gia thực phẩm được phép sử dụng theo Quyết định 867/BYT ngày 4/4/1998 của Bộ Y tế. Theo đó, các nghiên cứu khoa học về độc tính của Ethephon chỉ ra rằng chất này gây kích ứng mắt khiến mắt xót, đỏ. Hóa chất này còn tác động trực tiếp lên da gây ăn mòn, sưng tấy và đỏ da.

Theo Thông tư số 10/ 2012/TT - BNNPTNT ngày 22/2/2012 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, ban hành danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng, hạn chế sử dụng và cấm sử dụng ở Việt Nam thì hoàn toàn không thấy có hoạt chất GA4 trong danh mục được lưu hành.

Trong phần danh mục thuốc điều hòa sinh trưởng chỉ có hoạt chất Gibberellic acid (GA3) được phép lưu hành để kích thích sinh trưởng các loại cà phê, lúa, bông vải… Tuy nhiên, dù cho phép hoạt chất GA3 được lưu hành nhưng người sử dụng luôn được khuyến cáo sử dụng đúng liều lượng, không vượt 0,15mg/kg đối với trái cây và phải cách ly từ 5 đến 7 ngày mới được thu hoạch sản phẩm.


Hiện trong danh mục chỉ có Công ty Hóa phẩm Thiên Nông đăng ký hoạt chất Gibberellic acid (GA3) kích thích sinh trưởng. Đối với viên GA4 (dùng để kích thích bắp chuối to hơn bình thường) không nằm trong danh mục được sử dụng trong sản xuất nông nghiệp, nên cần phải có cơ quan chức năng kiểm định thì mới biết được độc hại của loại hóa chất này.

Tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long, sản lượng xuất khẩu chiếm 5,2 triệu tấn, trong đó có đến 52% là lượng gạo phẩm cấp cao. Tuy nhiên, điều đáng lưu ý là kim ngạch năm xuất khẩu gạo (tính đến hết tháng 9.2012) chỉ chiếm 2,87 tỉ USD, giảm 3,2% so với cùng kỳ năm ngoái.

Thực tế trên cho thấy nghịch lý mang tên "giá trị hạt gạo" vẫn còn là "bài ca chưa hồi kết", bởi gạo Việt Nam đang phải đối mặt với rất nhiều rủi ro.

Ông bà xưa có câu: "Trong cái rủi có cái may", còn với giá trị hạt gạo Việt Nam hiện nay, tình hình có vẻ ngược lại, "cái rủi" xuất hiện từ trong chính "cái may".

Một trong những cái may được nhắc nhiều nhất là sự chuyển dịch thị trường nhập khẩu gạo, đặc biệt là thị trường Trung Quốc. Theo số liệu của tổng cục Hải quan, chín tháng đầu năm 2012 Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc 1.569 triệu tấn gạo.

Tùng, một nhân viên từng làm việc trong "lò" rượu giả nay đã giải nghệ chuyển sang buôn bán điện thoại di động đã cho chúng tôi biết đủ các "chiêu", "mánh" để làm rượu giả. Tùng cho biết, như một quy luật bất thành văn, bất kể mọi loại rượu, dù được sản xuất trong nước hay nhập khẩu, nếu bán chạy trên thị trường đều sẽ bị làm giả. Tuy nhiên, rượu bị làm giả nhiều nhất thường là những loại rượu ngoại phổ biến được nhiều người tiêu dùng ưa chuộng như: Chivas Regal (12,18 năm), Johnnie Walker (Red, Black), Remy Martin...

Có rất nhiều phương cách để làm rượu giả, tùy theo "tay nghề", uy tín của đầu nậu mà rượu giả được chế biến với hương liệu và thủ thuật ra sao. Có nơi làm giả 100%, có nơi làm giả từ 40-50% tùy theo từng mối giao hàng mà họ có thể đặt ra cách làm cho mình.

Muốn làm rượu giả trước hết phải có vỏ. Hầu hết vỏ của những chai rượu ngoại đều là vỏ thật, vỏ xịn 100% nhưng chỉ có điều chúng được quay vòng qua con đường... đồng nát với giá khá rẻ chỉ từ 10.000 đồng đến 20.000 đồng tùy theo loại. Nếu không phải qua hàng đồng nát thì đầu nậu sẽ liên hệ với nhân viên của các vũ trường hay các nhà hàng lớn nơi có lượng tiêu thụ rượu ngoại ở mức cao để thu mua lại các vỏ chai này. Khi đã có vỏ chai, khâu "chế biến" ruột cũng được sáng tạo với nhiều cách khác nhau.

"Cách đơn giản nhất thì mua rượu Lúa mới hay Vodka Hà Nội rồi sau đó thắng nước đường (hoặc dùng mật ong) pha vào cho nó có màu hanh hanh vàng giống như màu rượu ngoại, rồi mua một chai rượu ngoại thật về pha chế với công thức: 20% rượu thật cộng với rượu trắng, nước đường thắng. Từ 1 chai rượu thật có thể chế ra từ 3 hoặc 5 chai rượu giả tùy theo sự "tử tế" của đầu nậu.

Nếu không phải thắng nước đường và mật ong thì nguyên liệu được sử dụng phổ biến là những hóa chất tạo màu công nghiệp. Cá biệt có đầu nậu còn không sử dụng rượu thật mà chỉ mua men rượu pha với hương liệu, axit acetic, cồn 90 độ, nước lã rồi ủ khoảng 2-3 ngày là đã thành ra rượu rồi bơm trực tiếp vào chai.

Với những dòng rượu ngoại được sản xuất tinh vi, một số đầu nậu mua lại những nắp chai và ổ bi do các nhân viên mở rượu khéo léo rút ra trong lúc rót rượu cho khách rồi mang về dùng máy đóng nắp chai đóng xuống. Theo tiết lộ của Tùng, hầu hết các cơ sở sản xuất rượu giả đã nhập nút chai và sử dụng công nghệ dập nút chai của Trung Quốc.

Chỉ cần một máy ép bằng tay với bộ khuôn và nhôm cán mỏng sơn nhũ đủ màu tùy theo loại rượu có thể cho ra lò hàng trăm nút chai rượu giả mỗi ngày. Sau khi được dập thành phẩm, nắp chai được đặt trong một chiếc khuôn, luôn duy trì nhiệt độ khoảng 70 độ. Nhiệt độ này làm nhôm, nguyên liệu dùng để làm nắp chai bị giãn nở. Sau khi chụp nắp này vào chai, cổ chai sẽ được nhúng vào thùng nước đá lạnh. Nhiệt độ thay đổi đột ngột sẽ khiến nhôm co lại và ôm sát miệng chai.

Có một cách làm rượu giả khác cầu kỳ và tinh vi hơn là kiểu "rút lõi" rượu thật ra và bơm rượu giả vào. Từ một chai rượu ngoại xịn với đầy đủ tem, nhãn mác, đầu nậu sẽ dùng một máy khoan đặc chế với đường kính mũi khoan chỉ lớn hơn sợi tóc một chút, đầu mũi khoan được mạ kim cương.

Thông thường, đối với rượu ngoại, phía dưới đáy chai, nhà sản xuất đúc nổi những dòng chữ hoặc số để biểu thị ngày đóng chai. Mũi khoan được đưa vào chính giữa tam giác của chữ A hoặc vòng tròn của chữ O hoặc những chỗ có vết tì sẵn trên chai khi sản xuất. Sau khi khoan thủng, một xi lanh lớn có gắn mũi tiêm (cũng đặc chế) được đưa vào rồi rút rượu ra. Sau đó rượu giả được bơm vào, rồi với một vài giọt keo bọt ép oxy cái lỗ khoan hoàn toàn bít lại như chưa có điều gì xảy ra. Loại keo ép này có màu giống với thủy tinh lên người mua khó mà phát hiện được. Số rượu thật được rút ra sau đó sẽ tiếp tục được pha chế và đóng vào chai khác.

Với những nhóm rượu trong nước phổ biến, có lượng tiêu thụ lớn tình trạng làm giả thường ở dạng nguyên chai, theo đường thẩm lậu từ Trung Quốc qua biên giới nhập vào Việt Nam. Công nghệ chế biến cũng hết sức tinh vi. Chỉ bằng một ít vật liệu dạng viên (có xuất xứ từ Trung Quốc) sẽ được pha chế cùng với nước cất và cồn, ủ vào thùng khoảng 1 tiếng đồng hồ, đã trở thành thứ rượu vodka. Tuy nhiên gần đây do các cơ sở sản xuất rượu phối hợp với các cơ quan chức năng làm chặt nên hiện tượng này đã giảm bớt. Hiện chỉ còn tình trạng các cơ sở tư nhân làm nhái các thương hiệu này rồi tung ra thị trường.

Càng đến gần dịp Tết Nguyên đán, thời điểm tiêu thụ rượu các loại tăng mạnh thì số lượng rượu giả, rượu kém chất lượng được tung ra càng nhiều. Mặc dù những vụ việc kinh doanh, vận chuyển buôn bán rượu lậu, rượu giả qua đấu tranh, bị các cơ quan chức năng phát hiện ít hơn rất nhiều so với cùng kỳ các năm trước, nhưng trên thực tế việc kinh doanh rượu lậu vẫn đang diễn ra rất phức tạp. Theo một cán bộ của Đội Chống buôn lậu và Buôn bán hàng cấm - Phòng Cảnh sát Điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ, Công an TP Hà Nội, thường thì các đầu nậu vào cuộc từ thời điểm cuối tháng 10 đầu tháng 11. Các đường dây từ nguồn hàng, cung cấp tem giả đến các khâu đóng gói đã được chuẩn bị đâu vào đấy.

Lý giải cho việc tỷ lệ rượu giả đã giảm trong thời gian qua nhưng có thể vẫn chưa phản ánh đúng với thực tế, GS.TS Nguyễn Văn Việt - Chủ tịch Hiệp hội Bia, Rượu, Nước giải khát Việt Nam (VBA) cho rằng, tỷ lệ rượu giả giảm được căn cứ trên số vụ việc được phá trong các năm hay số lượng các chai ngẫu nhiên được kiểm tra từ nhiều địa điểm trong nước. Tuy nhiên, số lượng rượu giả tồn tại trên thực tế như thế nào, thì không thể có con số chính xác hay có thể khẳng định. Từ đó, chỉ có thể nhấn mạnh tình trạng rượu giả (thông qua phản ánh của người tiêu dùng) vẫn luôn phức tạp trên bề rộng, quy mô và số lượng. Bên cạnh đó, tem rượu giả cũng được sản xuất cực kỳ tinh vi có nguồn gốc xuất xứ từ Trung Quốc nhập vào Việt Nam qua con đường tiểu ngạch, và rất khó phân biệt bằng mắt thường. Ngay cả với các cơ quan chức năng, muốn phân biệt được đâu là thật, giả phải thông qua giám định vì vậy, người tiêu dùng rất khó phát hiện.

Đối với tình trạng rượu lậu, ông Lê Thế Bảo, Chủ tịch Hiệp Hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam cho biết, dù tỷ lệ rượu giả đã được giảm đáng kể nhưng tình trạng rượu lậu vẫn còn khá cao với diễn biến phức tạp về quy mô lẫn tổ chức tiêu thụ và cơ quan chức năng chưa kiểm soát được. 60-70% lượng rượu lậu trên thị trường được nhập vào Việt Nam qua tuyến biên giới Tây Nam, miền Trung và gian lận thương mại khi làm thủ tục thông quan và tạm nhập tái xuất. Nguy hiểm hơn, rượu giả được trộn lẫn cùng với rượu ngoại nhập lậu hoặc các loại hàng hóa khác. Phương thức điển hình của gian lận thương mại là khai hải quan tạm nhập tái xuất vào các cửa hàng miễn thuế trong khu vực kinh tế cửa khẩu, khu vực thương mại tự do hoặc tái xất sang nước thứ 3 nhưng phần lớn lại tuồn vào thị trường nội địa trên đường vận chuyển. Hoặc gian lận khi làm thủ tục thông quan hàng nhập khẩu như nhập nhiều khai ít, nhập rượu ngoại nhưng khai là hàng khác.

Nhằm ngăn chặn tình trạng buôn bán, vận chuyển rượu lậu, rượu giả, bên cạnh việc lực lượng chức năng tích cực vào cuộc thì cũng rất cần sự phối hợp thông tin của các doanh nghiệp sản xuất, nhất là việc thẩm định đâu là rượu chính hãng, đâu là rượu giả. Để giúp người tiêu dùng phân biệt hàng thật, hàng giả, các doanh nghiệp Việt Nam cần tổ chức hệ thống cửa hàng chỉ bán một loại sản phẩm chính hãng. Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng phải cung cấp thông tin cho người tiêu dùng để họ có thể nhận biết đâu là rượu thật, đâu là rượu giả. Bên cạnh đó, Hiệp Hội Bia, Rượu, Nước giải khát Việt Nam cần xem xét biện pháp dán tem an ninh đối với sản phẩm rượu sản xuất trong nước. Đồng thời phối hợp với Bộ Công Thương xây dựng hệ thống mạng lưới phân phối các sản phẩm rượu.